🦴
Op Dr Taner Aksu
Yaş Ritmi
🥗

Beslenme Rehberi

Kas ve kemik sağlığı için bilimsel beslenme önerileri

🥩 Protein: Kas Sağlığının Temeli

Normal Yaşlı

1.0–1.2
g/kg/gün

70 kg için günlük 70–84 g protein

Sarkopeni Riski

1.2–1.5
g/kg/gün

70 kg için günlük 84–105 g protein

Aktif Egzersiz

1.5–2.0
g/kg/gün

70 kg için günlük 105–140 g protein

En İyi Protein Kaynakları

🥚
Yumurta
2 adet
12g

En kaliteli protein kaynağı (PDCAAS=1.0)

🍗
Tavuk Göğsü
100g
31g

Lösince zengin, kas sentezini uyarır

🐟
Somon Balığı
100g
25g

Omega-3 + protein kombinasyonu

🐠
Ton Balığı
100g
28g

Uygun fiyatlı yüksek protein

🧀
Lor/Çökelek
100g
12g

Yavaş sindirilen kazein proteini

🫘
Nohut
100g pişmiş
9g

Bitkisel protein + demir

🥛
Yoğurt
150g
9g

Probiyotik + protein

🍲
Mercimek
100g pişmiş
9g

Lif + protein kombinasyonu

🥛
Süt (yarım yağlı)
240ml
8g

Kalsiyum + protein

💡 Lösine: Kas Sentezinin Anahtarı

Lösine, mTOR yolağını aktive ederek kas protein sentezini uyaran esansiyel bir amino asittir. Öğün başına 2.5–3g lösine alımı kas kütlesini korumak için kritiktir. Yumurta, peynir, hindi ve soya fasulyesi en zengin kaynaklardır.

🦴 Kalsiyum: Kemik Sağlığı

Günlük Gereksinim

1200 mg
50 yaş üzeri kadın ve erkek

D Vitamini Gereksinimi

800–2000 IU
Kalsiyum emilimi için şarttır

Kalsiyum Kaynakları

🥛 Süt (1 bardak) 300mg
🥣 Yoğurt (1 kase) 275mg
🧀 Peynir (30g) 200mg
🐟 Sardalya (100g) 350mg
🥦 Brokoli (100g) 47mg
🌰 Badem (30g) 75mg
🌿 Kalsiyumla zenginleştirilmiş bitki sütü 300mg
🫙 Susam (1 yemek kaşığı) 88mg

☀️ D Vitamini: Güneş Işığı ve Takviye

Güneş ışığı: Kollar ve bacaklar açık şekilde günde 15-20 dakika güneş ışığı (öğle öncesi/sonrası).

D vitamini yetersizliği yaşlılarda çok yaygındır ve kas zayıflığına, kemik kaybına yol açar.

D vitamini kaynakları: Somon balığı, uskumru, yumurta sarısı, D vitamini ile zenginleştirilmiş süt.

Takviye önerisi: Düzeye göre D3 vitamini + K2 kombinasyonu (hekim gözetiminde).

🐟 Omega-3: Anti-Enflamatuar Güç

Omega-3 yağ asitleri (EPA ve DHA), inflamasyon kaynaklı kas kaybını (sarkopeni) yavaşlatır ve kemik döngüsünü iyileştirir. Haftada 2-3 porsiyon yağlı balık veya 2-3g/gün balık yağı takviyesi önerilir.

🐟 Somon🐠 Uskumru🐡 Ringa🫙 Sardalya (konserve)🌱 Keten tohumu🥜 Ceviz🌿 Chia tohumu

🍽️ Örnek Günlük Beslenme Planı

🌅 Kahvaltı

07:30 – 08:00
  • • 2 yumurta (haşlanmış veya menemen)
  • • 1 dilim tam tahıllı ekmek
  • • 30g beyaz peynir veya lor
  • • 1 bardak (200ml) süt veya yoğurt
  • • Domates, salatalık, zeytin
~30g protein, ~300mg kalsiyum

☀️ Öğle Yemeği

12:30 – 13:00
  • • 150g pişmiş tavuk, balık veya kırmızı et
  • • 1 kase zeytinyağlı sebze yemeği
  • • 1 kase yoğurt (150g)
  • • 1-2 dilim tam tahıllı ekmek
  • • Mevsim salatası
~40g protein, ~300mg kalsiyum

🌙 Akşam Yemeği

18:30 – 19:00
  • • 100g nohut veya mercimek yemeği
  • • 1 kase cacık/ayran
  • • 1 porsiyon pilav veya makarna
  • • 1 kase zeytinyağlı sebze
  • • Mevsim salatası
~25g protein, ~250mg kalsiyum

🍎 Ara Öğün (Sabah)

10:00
  • • 1 avuç badem (20g)
  • • 1 meyve
  • • 1 bardak ayran
~10g protein

🥛 Ara Öğün (Öğleden Sonra)

15:30
  • • 1 bardak süt veya yoğurt
  • • 2 ceviz
  • • 1 meyve
~10g protein, ~300mg kalsiyum

🌛 Gece Atıştırması (isteğe bağlı)

20:30
  • • 1 bardak yoğurt
  • • Tarçın + 1 çay kaşığı bal (isteğe bağlı)
~7g protein (yavaş sindirilen kazein)

💧 Sıvı Alımı: Sıkça Unutulan Detay

Günlük hedef: 1.5–2 litre su (diğer içecekler dahil).

Dikkat: Yaşlılarda susama hissi azalır — su içmeyi hatırlatıcılar kullanın.

Dehidratasyon belirtileri: Halsizlik, baş dönmesi, konsantrasyon güçlüğü, düşme riski artar!

İpucu: Her uyandığınızda, yemekten önce ve sonra birer bardak su içme alışkanlığı edinin.

💊 Takviyeler (Hekim Onayıyla)

D3 Vitamini

Yüksek kanıt
Doz: 800–2000 IU/gün
Kalsiyum emilimi, kemik yoğunluğu, kas gücü

Kalsiyum Sitrat

Yüksek kanıt
Doz: 500–600 mg x 2/gün
Osteoporoz önleme/tedavisi

Omega-3 (balık yağı)

Orta kanıt
Doz: 2–3 g/gün EPA+DHA
Sarkopeni, inflamasyon azaltma

Kreatin Monohidrat

Orta kanıt
Doz: 3–5 g/gün
Direnç egzersizi ile kas gücü

Magnezyum

Orta kanıt
Doz: 300–400 mg/gün
Kas kasılması, kemik sağlığı, uyku

B12 Vitamini

Yüksek kanıt (emilim sorunu varsa)
Doz: 1000 mcg/gün
Sinir sistemi, kas fonksiyonu, enerji

⚕️ Önemli: Herhangi bir takviye başlamadan önce Op Dr Taner Aksu veya ilgili uzman hekiminize danışınız. İlaç etkileşimleri söz konusu olabilir.